สำนักศิลปวัฒนธรรมและพัฒนาชุมชน จัดยิ่งใหญ่“ศิลป์สานพรรณี” เชิดชูบูชาครูช่าง สืบสานเสื่อสาดศิลป์ถิ่นจันทบูร ครั้งที่ 4 ภายใต้แนวคิด “ถึงเวลาพาแม่ครูเข้าวัง”

สำนักศิลปวัฒนธรรมและพัฒนาชุมชน มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี ร่วมกับทีมเสน่ห์จันท์        จัดกิจกรรม “น้อมเชิดชู บูชาครูช่าง” เสื่อสาดศิลป์ถิ่นจันทบูร ครั้งที่ 4 พร้อมพิธีมอบรางวัล “ศิลป์สานพรรณี” เพื่อเชิดชูเกียรติครูช่างหัตถศิลป์เสื่อกกจันทบุรี ภายใต้แนวคิดสำคัญ “ถึงเวลาพาแม่ครูเข้าวัง”          อันเป็นหมุดหมายใหม่ของการยกระดับภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่พื้นที่ประวัติศาสตร์และศูนย์กลางการเรียนรู้              ทางวัฒนธรรมของจังหวัด

การจัดกิจกรรมในครั้งนี้ เป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อนพันธกิจด้านการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม โดย ผู้อำนวยการสำนักศิลปวัฒนธรรมและพัฒนาชุมชน มีบทบาทสำคัญในการกำหนดทิศทางเชิงนโยบาย เชื่อมโยงองค์ความรู้จากชุมชน สู่การพัฒนาเชิงสร้างสรรค์ การออกแบบร่วมสมัย และการต่อยอดเชิงเศรษฐกิจวัฒนธรรม เพื่อให้ “เสื่อจันทบูร” ไม่เพียงคงอยู่ หากแต่ก้าวไปข้างหน้าอย่างมีศักดิ์ศรี

กิจกรรมเริ่มต้นจาก พิธีขอขมา ตัดกก ขุดเหง้า ณ ชุมชนบ้านเขาน้อยท่าแฉลบ เมื่อวันก่อนหน้า อันเป็นพิธีกรรมสำคัญที่สะท้อนความเคารพต่อธรรมชาติ ครูบาอาจารย์ และรากเหง้าภูมิปัญญา ก่อนจะนำมาสู่ พิธีไหว้ครูช่าง ซึ่งได้รับเกียรติจาก ครูวรวินัย หิรัญมาศ ครูศิลป์ของแผ่นดิน ทำหน้าที่ประธานครูพราหมณ์ นำกล่าวประกอบพิธีอย่างสมบูรณ์ตามจารีต

บรรยากาศของพิธีเต็มไปด้วยความซาบซึ้งและตื้นตัน โดยเฉพาะในช่วง พิธีมอบรางวัล “ศิลป์สานพรรณี” เพื่อเชิดชูเกียรติพ่อครูแม่ครูช่างเสื่อ ผู้เป็นดั่งเสาหลักในการปกป้องอัตลักษณ์ไม่ให้เลือนหายไปตามกาลเวลา จำนวน 4 ท่าน ได้แก่

แม่ครูจารุวรรณ เจริญงาม

พ่อครูประสิทธิ์ วงษ์จีนเพ็ชร

แม่ครูสุริยา แก่นจันทร์

พ่อครูบุญธรรม สุขากร

อีกหนึ่งภาพสะท้อนความสำเร็จของการสืบสานและพัฒนา คือ ผลงานเสื่อลายยกพระนามาภิไธยย่อของสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี ซึ่งเป็นบทพิสูจน์ว่าจากรากเหง้าทางวัฒนธรรมที่เข้มแข็ง สามารถต่อยอดสู่การออกแบบร่วมสมัยที่มีศักยภาพในระดับสากล และเปลี่ยนทุนทางวัฒนธรรมให้กลายเป็นเศรษฐกิจสร้างสรรค์ที่ยั่งยืนของคนจันทบุรีได้อย่างเป็นรูปธรรม

“เสื่อจันทบูร” นับเป็นอัตลักษณ์สำคัญของงานหัตถศิลป์จังหวัดจันทบุรี มีที่มาจากแม่ชีญวนผู้นับถือศาสนาคริสต์นิกายคาทอลิก ซึ่งอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานและถ่ายทอดองค์ความรู้การทอเสื่อให้แก่ชาวบ้าน ก่อนที่วิถีดังกล่าวจะค่อย ๆ เลือนหายไปในช่วงยุคการทำพลอย

แต่ด้วยสายพระเนตรอันยาวไกลของ สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7 ได้ทรงฟื้นฟูการทอเสื่อให้กลับมารุ่งเรืองอีกครั้ง และกลายเป็นอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่หล่อเลี้ยงวิถีชีวิตของชาวจันทบุรีมาจนถึงปัจจุบัน

งาน ไหว้ครูช่าง เสื่อสาดศิลป์ถิ่นจันทบูร จัดขึ้นต่อเนื่องตั้งแต่

ครั้งที่ 1 ปี 2565 ณ ชุมชนบ้านเสม็ดงาม

ครั้งที่ 2 ปี 2566 ณ ชุมชนบ้านบางสระเก้า

ครั้งที่ 3 ปี 2567 ณ ชุมชนบ้านเขาน้อยท่าแฉลบ

และในปีนี้ นับเป็น ครั้งที่ 4 ซึ่งถือเป็นอีกก้าวสำคัญของการยกระดับประเพณี โดยกำหนดจัดงานในวันที่ 20 ธันวาคม อันตรงกับวันคล้ายวันพระราชสมภพของสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี ซึ่งในปีนี้ครบ 121 ปี อย่างมีนัยสำคัญ

สำนักศิลปวัฒนธรรมและพัฒนาชุมชน พร้อมทีมเสน่ห์จันท์ ยังคงมุ่งมั่นผลักดันให้งาน “ไหว้ครูเสื่อ” ก้าวสู่การเป็น ประเพณีประจำปีของจังหวัดจันทบุรี ควบคู่กับการน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ท่าน ผู้ทรงวางรากฐานให้เสื่อกกจันทบูรเป็นทั้งมรดกภูมิปัญญา อาชีพ และพลังทางเศรษฐกิจวัฒนธรรมของท้องถิ่นอย่างยั่งยืน

ขอขอบคุณภาพสวยๆจากเพจ : Bangkaja Village Chanthaburi /ประชาสัมพันธ์ มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี